Urlop macierzyński i rodzicielski. Ile może trwać?

Kobiety często pytają, ile najdłużej może trwać urlop macierzyński. W temacie rodzicielstwa zwyczajowo mówi się o rocznym urlopie macierzyńskim.  Nie jest to do końca prawdą.

 

Kodeks Pracy wyróżnia dwa rodzaje urlopów: urlop macierzyński i rodzicielski.  Urlopy są liczone w tygodniach. Ich łączny wymiar wynosi 52 tygodnie lub więcej.

 

Urlop macierzyński

Pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:
20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,
33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,
35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,
37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

 

Urlop macierzyński przysługuje tylko kobietom zatrudnionym na umowę o pracę. Nie ma natomiast znaczenia długość zatrudnienia ani wymiar tej pracy.

Zwracam uwagę, że mówimy o urlopie – nie o zasiłku macierzyńskim. Zasiłek macierzyński to świadczenie wypłacane za okresy urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Po spełnieniu warunków mają do niego prawo również kobiety pracujące na podstawie umowy zlecenia lub prowadzące działalność gospodarczą. Osoby, które nie mają ustalonego prawa do zasiłku macierzyńskiego, mogą zwrócić się o świadczenie rodzicielskie w wysokości 1000 zł miesięcznie, tzw. „kosiniakowe”.

 

Urlop macierzyński jest prawem niezbywalnym. Oznacza to, że jest obowiązkowy. Nie można się go zrzec. Nie można też z niego w dowolnym momencie zrezygnować. Dlaczego jest narzucony? Wynika to z funkcji, jaką pełni ten urlop. Nie trzeba chyba nikogo przekonywać, jak wielkim obciążeniem dla organizmu matki jest okres ciąży i porodu. Urlop macierzyński to czas, w którym zapewniona jest konstytucyjna ochrona zdrowia matki aż do chwili powrotu normalnych funkcji fizycznych i psychicznych po narodzinach dziecka.

 

Po porodzie matka musi wykorzystać 14 tygodni urlopu. Może wrócić do pracy i zrezygnować z pozostałych 6 tygodni, jeśli przejmie je ubezpieczony ojciec dziecka.  

Więcej o sytuacji, w której ojciec dziecka może przejąć urlop macierzyński matki już wkrótce.

 

Zazwyczaj dniem rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego jest dzień urodzenia dziecka, bez względu na godzinę porodu. Pracownica może jednak rozpocząć urlop wcześniej. Urlop macierzyński można rozpocząć nie wcześniej niż 6 tygodni przed przewidywaną datą porodu. Konieczne jest tutaj zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku, określające przewidywaną datę porodu.

 

 

Urlop rodzicielski

Bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego albo zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego, pracownik ma prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze do:

32 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,

34 tygodni – w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka, przy jednym porodzie.

 

Urlop rodzicielski przysługuje obojgu rodzicom. Można go wykorzystać na trzy sposoby:

w całości – tylko jedno z rodziców,

równocześnie – rodzice są na nim wspólnie do 16 lub 17 tygodni, wykorzystują więc łącznie cały jego wymiar,

na zmianę – czyli podzielenie się 32 lub 34 tygodniami.

 

Jak można podzielić urlop rodzicielski?

Maksymalnie na 4 części. Każda z części nie może być krótsza niż 8 tygodni (wyjątek – pierwsza część, która przy urodzeniu jednego dziecka nie może być krótsza niż 6 tygodni, a gdy przyjmiesz dziecko na wychowanie – nie krótsza niż 3 tygodnie, a także ostatnia część, jeśli jest krótsza niż 8 tygodni). Części urlopu muszą być wielokrotnością tygodnia.

Można wykorzystać od razu cały urlop lub jego część zostawić na później – maksymalnie 16 tygodni. Jako rodzice macie czas na wykorzystanie tej części urlopu rodzicielskiego do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko skończy 6 lat. Tę część 16 tygodni  urlopu można podzielić na połowę, czyli 2×8 tygodni.

Jeśli urlop rodzicielski będzie wykorzystany w częściach, należy pamiętać, iż wpłynie to na liczbę części urlopu wychowawczego. Jedna część urlopu rodzicielskiego pomniejsza o jedną część urlop wychowawczy.

 

Pracownik może łączyć korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. Wymiar urlopu rodzicielskiego ulega wówczas wydłużeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy wykonywanej przez pracownika w trakcie korzystania z urlopu lub jego części.

Wszystkie informacje na temat terminów i wymagań formalnych wniosków o urlop macierzyński i rodzicielski znajdziesz tutaj.

 

Ważna informacja!

Zgodnie z Kodeksem  Pracy – jeśli dziecko wymaga opieki szpitalnej, pracownica, która wykorzystała po porodzie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, może przerwać urlop macierzyński, a pozostałą część tego urlopu wykorzystać w terminie późniejszym, po wyjściu dziecka ze szpitala. Na czas hospitalizacji dziecka w szpitalu możesz przerwać również urlop rodzicielski. Za ten okres przysługuje Ci zasiłek opiekuńczy.

Skrócony urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni przysługuje kobiecie po poronieniu lub martwym urodzeniu dziecka.

 

Ile wynosi urlop macierzyński w innych krajach?

Dla porównania  informacje o długości urlopu macierzyńskiego w innych krajach. Oczywiście dane są orientacyjne i uzależnione od systemu prawnego danego kraju. W mojej subiektywnej ocenie, Polska pod tym względem na tle innych państw wypada całkiem przyzwoicie.

Włochy – urlop macierzyński trwa 5 miesięcy, 2 miesiące przed planowaną datą porodu i 3 miesiące po porodzie.

Wielka Brytania – 52 tygodnie urlopu, z czego tylko 39 płatnych.

Hiszpania – 16 tygodni płatnego urlopu macierzyńskiego.

Niemcy – płatny urlop trwa zaledwie 14 tygodni, z czego 6 tygodni należy wykorzystać przed porodem.

Francja – płatne 6 tygodni możliwe do wykorzystania przed porodem, 10 tygodni po porodzie.

Norwegia – 3 tygodnie płątnego urlopu przysługującego przed porodem i 49 lub 59 tygodni urlopu.

Czechy – 28 tygodni płatnego urlopu macierzyńskiego oraz aż 3-letni płatny urlop wychowawczy.

USA –  matka nie jest chroniona w pracy, a jej niepłatny urlop po porodzie trwa ok. 6 tygodni!

 

 

 

 

Masz pytania w tym temacie? Potrzebujesz więcej informacji lub pomocy w sporządzeniu pisma?   

Napisz!  Formularz kontaktowy  lub mail: info@argumente.pl 

Możesz również dodać opinię lub pytanie w komentarzu poniżej. Odpowiem z przyjemnością:-)

 

 

Uważasz, że informacje są przydatne? Polub lub udostępnij wpis!

To może Cię zainteresować

3 comments Add yours
    1. Pani Anno, osoba pracująca na podstawie umowy zlecenie nie ma prawa do urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego przewidzianego przepisami Kodeksu pracy. Może natomiast uzyskać zasiłek macierzyński jeśli jest objęta ubezpieczeniem chorobowym w dniu porodu. Zasiłek można pobierać za okres urlopu czyli 52 tygodnie. Pozdrawiam:-)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *